Bogdan Precz - stracona nadzieja polskiego jazzu

Bogdan Precz - stracona nadzieja polskiego jazzu Bogdan Precz pojawił się na polskiej scenie jazzowej zupełnie nieoczekiwanie. Zwrócił na siebie uwagę muzyków, a zwłaszcza krytyki, przede wszystkim instrumentem, na którym grając, realizował swoje artystyczne zamierzenia. Zdawał się całkowicie utożsamiać z akordeonem i z pewnością świadom był faktu, iż instrument ten, stosunkowo przecież młody w muzycznej tradycji, ma przed sobą wielką przyszłość w wielu obszarach muzycznej materii. To dawało mu chyba tyle siły, by bez żadnych kompleksów i uprzedzeń podejmować kolejne eksperymenty, czy to w sferze kompozycji, czy wykonania.
Odnosił zresztą na tym polu spore sukcesy, o czym świadczy udział w Międzynarodowych Konkursach Akordeonowych w Ankonie (1988), Caldas da Rainha w Portugalii, Sydney (1994) czy Klingenthal w Niemczech (1995), gdzie zasiadał w jury. Jeszcze przed wyjazdem do Hiszpanii w 1987 roku, jako członek Śląskiego Kwintetu Akordeonowego miał swój udział w sukcesach tego zespołu, nagradzanego w konkursach w St. Etienne i Costelfidardo. Nagrał kilka własnych kompozycji na akordeon solo, które umieścił następnie na swojej pierwszej solowej płycie wydanej w Hiszpanii w 1992 roku. Jego zainteresowania kompozytorskie były bardzo szerokie, od wspomnianych wyżej utworów na akordeon solo po obszerne dzieła kameralne, a nawet symfoniczne. Niektórych nagrań dokonał m.in. z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Śląskiej (nagrania płytowe) i z Kwartetem Smyczkowym Hiszpańskiej Orkiestry Narodowej. Spośród kompozycji na w jego autorskich kompozycji najbardziej chyba uhoiększe składy instrumentalne do najciekawszych należą m.in. „Tryphtyngos” na akordeon i orkiestrę symfoniczną, oraz koncert na akordeon i zespół smyczkowy, które ze względu na zastosowanie akordeonu stanowią niezwykłą rzadkość. Komponował również utwory na małe zespoły, w tym duety, które upodobał sobie szczególnie. Wśród muzyków, z którymi grał w duecie, byli fleciści Krzysztof Zgraja, Antonio Arias, puzonista Bronisław Duży oraz Zygmunt Zgraja, grający na harmonijce ustnej. Z niedługiej listynorowana została „Fantasia Polacca”, nagrodzona pierwszą lokatą podczas V Międzynarodowego Akordeonowego Konkursu Kompozytorskiego w Anconie (Włochy) oraz wytypowana jako utwór obowiązkowy na Międzynarodowym Konkursie Akordeonowym w Fontainebleau we Francji (1988).
Jako absolwent klasy akordeonu Akademii Muzycznej w Katowicach (jedna z najlepszych klas tego instrumentu w Polsce) znał doskonale klasyczny repertuar akordeonowy. Tę swoją fascynację realizował, z upodobaniem nagrywając niektóre - klasyczne już - akordeonowe transkrypcje dzieł wielkich twórców m.in. Bacha (niezwykle trudne Preludium i Fugę a-moll BWV 543), czy wirtuozowskie kompozycje Wieniawskiego (Scherzo-Tarantella). Wysoko cenił szczególnie Bacha; ale prawdą jest, że dzieła tego właśnie kompozytora brzmią na akordeonie bardzo przekonywająco i efektownie, stąd jego spuścizną interesuje się wielu akordeonistów. Bogdan Precz grał na instrumencie z tzw. klawiaturą guzikową, która daje grającemu ogromne możliwości techniczne. Próby wykorzystania owych możliwości w doświadczeniach z muzyką jazzową rozpoczął już na początku lat 90-tych. Nie on, co prawda, odkrył akordeon dla jazzu, ale z pewnością był jednym z bardziej kreatywnych i oryginalnych propagatorów idei połączenia tych dwóch pozornie nieprzystających do siebie przejawów muzycznej aktywności. W Polsce był pierwszy i to dawało mu olbrzymie szanse szybkiego rozwoju na scenie jazzowej.
Jazzem zainteresował się jeszcze w Hiszpanii, gdzie wraz z Julio Blasco, hiszpańskim gitarzystą basowym, rozpoczął pierwsze próby. Dość szybko stworzył zespół jazzowy Acco-Lab, w którego skład wchodzili głównie polscy muzycy jazzowi: Kisiel, Ziober, Królik i Bronek Duży. Tu spełniał się jako kompozytor i interpretator, biorąc na warsztat m.in. kompozycje Chicka Core'a i cykl „Children Songs” oryginalnie napisany na fortepian solo. Z tą grupą Precz wiązał duże nadzieje; planował poszerzenie konwencji stylistycznej prezentowanej przez zespół. Interesował się polskim folklorem, czego efektem była ostatnia płyta „Grudusko”, nagrana w duecie z puzonistą Bronkiem Dużym, zawierająca oryginalne opracowania polskich melodii ludowych. Płyta wzbudziła wielkie zainteresowanie całego rynku muzycznego, a zwłaszcza krytyki i doczekała się wielu pozytywnych opinii. Zrecenzował ją m.in. Piotr Iwicki z GW słowami „Gdybyśmy nie wiedzieli, kto i gdzie wydał tę płytę, palnęlibyśmy z przekonaniem: ECM. Tak to brzmi (…). Koniecznie trzeba tego posłuchać. To jedna z najbardziej nowatorskich i porywających propozycji ostatnich miesięcy”. Polski folklor stawał się kolejnym obszarem zainteresowania Precza, zainteresowania o tyle twórczego, że wychodziło ono poza ramy tradycyjnie pojmowanej interpretacji, przekształcając się w rodzaj muzyki improwizowanej, osadzonej raczej w ludowej melodyce. Ta jednak płyta była ostatnią, jaką zdążył zarejestrować w grudniu 1995. Zmarł w lipcu 1996 w Madrycie.
Akordeon długo czekał na swojego odkrywcę. Rola, jaką spełnił tu Astor Piazzolla, wydaje się najistotniejsza. Bogdan Precz miał szansę stać się polskim Piazzollą. Był na początku drogi i nie dane mu było dokończyć rozpoczętego dzieła.

Wybrana dyskografia:
Bogdan Precz „Acordeon” A&B Master Record CD 92 - III (1992)
Bogdan Precz „For Daniel” Acco-Lab 1994
Bogdan Precz „Grudusko” Polonia Records CD 071 (1996)